Zapewne nie wszyscy czytelnicy mojego bloga zdają sobie sprawę, że nie w każdym przypadku kiedy sąd orzeknie wobec nas karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia trafimy do zakładu karnego. Kodeks karny wykonawczy przewiduje bowiem możliwość odroczenia wykonania tej kary, a następnie nawet zawieszenia jej wykonania. Niezależnie od tego istnieje także możliwość odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego.

Przyczyny odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności dzielimy na obligatoryjne, czyli takie których wystąpienie powoduje konieczność odroczenia wykonania kary i fakultatywne, czyli takie, których pojawienie się powoduje jedynie możliwość uzyskania odroczenia kary, a ostateczna decyzja w tym zakresie w dużej mierze zależy od uznania sądu i realiów konkretnego przypadku.

Przypadek obligatoryjnego odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności występuje w zasadzie tylko wtedy, gdy wykonanie tej kary jest uniemożliwione przez chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę.

Ciężką chorobą uniemożliwiającą wykonanie kary jest natomiast taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać jego życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo. Warto wskazać, że nie każda ciężka choroba będzie uzasadniała odroczenie wykonania kary, a jedynie taka, która z uwagi na swój przebieg w konkretnym przypadku zagraża życiu bądź też poważnie zagraża zdrowiu skazanego. Z tego wynika więc, że nawet ciężka i długotrwała choroba, która może być z powodzeniem leczona w warunkach zakładu karnego nie stanowi przesłanki odroczenia wykonania kary.

Chorobą psychiczną nie są natomiast inne zakłócenia czynności psychicznych ani upośledzenie umysłowe, a stany te nie stanowią przyczyny odroczenia wykonania kary Nadto nie każda choroba psychiczna uzasadnia odroczenie wykonania kary, a tylko taka, która może być uznana za ciężką. Będzie to więc taka choroba psychiczna, która uniemożliwia skazanemu zachowanie świadomości celu wykonywania wobec niego kary oraz nie pozwala na świadome uczestniczenie w procesie wykonywania kary
W wypadku, gdy wystąpi jedna z powyższych przesłanek sąd odracza wykonanie kary, aż do czasu ustania tej przeszkody.
Fakultatywne przesłanki odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności istnieją, gdy:
– jej wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki;
– gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów;
– skazana jest w ciąży lub okresie 3 lat po urodzeniu dziecka, jeżeli skazany samotnie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Wyraz „może” w sposób jednoznaczny wskazuje, że nawet wystąpienie tych okoliczności nie powoduje konieczności odroczenia wykonania kary.
Odnośnie „zbyt ciężkich skutków” wskazać należy, że pojęcie to nie jest zdefiniowane. W doktrynie wskazuje się, że chodzi tu o np.:
– chorobę członka rodziny wymagającego opieki, którą może zapewnić tylko skazany;
– konieczność wykonania pilnych prac polowych, ogrodniczych itp.;
– okresowe pozostawanie rodziny skazanego bez środków do życia;
– potrzebę uregulowania spraw zawodowych, majątkowych lub osobistych skazanego;
– wydarzenie losowe wymagające pilnego podjęcia czynności eliminujących jego skutki;
– wiek lub kalectwo członków rodziny skazanego, z którymi wspólnie zamieszkuje lub którymi się opiekuje, gdy opieki tej nie mogą zapewnić inne osoby (przykłady za K. Postulski Kodeks Karny Wykonawczy. Komentarz. Wyd. IV, WKP 2017)..
Powyższy katalog z pewnością nie jest zamknięty i w praktyce mogą pojawiać się inne okoliczności uzasadniające przyjęcie, że w konkretnej sprawie wystąpiły „zbyt ciężkie skutki”.
Sąd uznając, że zasadnym jest udzielenie fakultatywnego odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności odroczy wykonanie kary na okres do roku (poza wypadkiem sprawowania wyłącznej opieki nad dzieckiem do lat 3). Odraczanie kary może być udzielane kilkukrotnie, jednakże łącznie również nie może przekroczyć roku.
W wypadku, gdy udało nam się uzyskać odroczenie wykonania kary pozbawienia na okres przynajmniej roku możemy starać się o zawieszenie wykonania pozbawienia wolności na zasadach określonych w art. 69 – 75 k.k.

W wypadku, gdy sąd nie odroczył wykonania kary pozbawienia wolności, albo okres odroczenia upłynął, a sąd nie zawiesił następnie warunkowo wykonania odroczonej kary pozbawienia wolności w wymiarze do roku możemy starać się o odbywanie jej w systemie dozoru elektronicznego. Kto konkretnie może się starać o odbywanie kary w takim systemie oraz jakie warunki trzeba ku temu spełnić przedstawię w kolejnym wpisie.
Pozdrawiam,

adw. Maciej Cerajewski

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s